Święty Wojciech

Wojciech Sławnikowic(ur. ok. 956 roku, zm. 23 kwietnia 997 roku) – biskup praski, benedyktyn, misjonarz, męczennik, który przez polski kościół uznawany jest za jednego ze swych głównych patronów. Pochodził z możnego i wpływowego rodu czeskich Sławnikowiców.

Jego krew leży u fundamentów kościoła i państwa polskiego. Jako apostoł pogan w swej ostatniej misji dotarł do wybrzeży Bałtyku, gdzie w 997 roku poniósł śmierć męczeńską. Przy jego grobie podczas tzw. Zjazdu Gnieźnieńskiego spotkali się w 1000 roku cesarz Otton III i książę Bolesław Chrobry. Już wówczas św. Wojciech – wychowanek szkoły w Magdeburgu, biskup praski, mnich rzymski, apostoł Węgier i Polski, wreszcie męczennik pruski, którego ciało znalazło się w Gnieźnie – urastał do rangi symbolu duchowej jedności Europy.

Wzorem swoich wielkich poprzedników św. Cyryla i Metodego łączył duchowe tradycje różnych kultur. Po latach dzieciństwa spędzonego na dworze rodziców w czeskich Libicach, zdobył wykształcenie w Magdeburgu. Tam też otrzymał bierzmowanie, a na cześć  swego mentora arcybiskupa Magdeburga przyjął imię Adalbert. W 981 roku powrócił do Czech, gdzie mimo święceń kapłańskich wiódł życie pełne uciech i doczesnych przyjemności. Jego przemianę duchową zmieniło traumatyczne przeżycie jakim była śmierć praskiego biskupa Dytmara, po którym objął tamtejsze biskupstwo. Jako biskup Pragi wspierał ubogich i budowę kościołów. Zdecydowanie sprzeciwiał się pogańskim zwyczajom, wielożeństwu, handlowi słowiańskimi niewolnikami z krajami muzułmańskimi i intrygom czeskich możnowładców, co w efekcie spowodowało liczne konflikty.Ok 989 roku Wojciech wraz z bratem Radzimem opuścił Pragę i udał się do Rzymu, gdzie wstąpił do klasztoru benedyktynów na Awentynie. Tam zrezygnował z godności biskupiej i prowadził życie mnicha, które koncentrowało się na ascezie, modlitwie, czytaniu i pracy fizycznej.

W 992 roku został ponownie skierowany do Pragi i w tym czasie m.in. rozpoczął działania misyjne na podbitej przez Węgry Słowacji. W 994 roku po zignorowaniu azylu jakiego udzielił żonie jednego z Wrszowców i jej zamordowaniu rzucił klątwę na poddanych, po czym postanowił wyjechać do Rzymu. Niedługo po tych wydarzeniach doszło do otwartego konfliktu jego rodziny z Wrszowcami oraz panującym księciem Bolesławem II, co zaowocowało zniszczeniem rodowych Libic oraz śmiercią większości członków jego najbliższej rodziny. Jednakże decyzją synodu pod groźbą klątwy Wojciech miał powrócić do swej diecezji i tylko dzięki wstawiennictwu cesarza Ottona III mógł zamiast powrotu do Pragi poświecić się pracy misyjnej. W tym czasie odbył pielgrzymki m.in. do Tours i Saint Denis, przebywał w otoczeniu Ottona III i dał się poznać dał elitom ówczesnego chrześcijaństwa zachodniego jako człowiek wyjątkowej świętości. Cesarz Otton III, jak i papież Sylwester II mieli dla niego najwyższe uznanie. Podjąwszy decyzję o misji chrystianizacji Prusów Wojciech trafił na dwór Bolesława Chrobrego, gdzie przebywał już jego brat Sobiesław po tragicznych wydarzeniach w Libicach. Piastowski książę dostrzegł polityczną szansę jaką było przybycie tak znamienitej oraz sławnej w Europie postaci i wsparł znacząco Wojciecha w jego przygotowaniach misyjnych.

W 997 roku wyruszył w swą ostatnią podróż misyjną do pogańskich Prus. Jednak już pierwsze spotkanie z Prusami okazało się niepomyślne, a  misjonarze zostali zmuszeni do odwrotu. Kilka dni później, 23 kwietnia prawdopodobnie we wsi Święty Gaj, niedaleko dzisiejszego Pasłęka, zostali zaatakowani. Św. Wojciech zginął śmiercią męczeńską.Bolesław Chrobry wykupił od Prusów ciało świętego. Miał ponoć zapłacić za nie tyle złota, ile ważyło. Doczesne szczątki św. Wojciecha spoczęły w katedrze gnieźnieńskiej, która od tego momentu stała się miejscem szybko rozprzestrzeniającego się na całą Europę kultu męczennika. Jego śmierć wywarła wielkie wrażenie w zachodnim chrześcijaństwie, dlatego już w 999 roku papież Sylwester II ogłosił Wojciecha świętym.Był on pierwszym polskim męczennikiem i słowiańskim świętym,stając się patronem Polski.

Przy jego relikwiach spotkali się w 1000 roku w Gnieźnie cesarz Otton III i Bolesław Chrobry – w obecności legata papieskiego. Zjazd Gnieźnieński miał zarówno znaczenie polityczne, gdyż zaowocował uznaniem państwa polskiego przez cesarstwo, jak i znaczenie kościelne, gdyż przy grobie św. Wojciecha została proklamowana pierwsza polska metropolia: Gniezno, w skład której weszły biskupstwa w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu. Arcybiskupem gnieźnieńskim został brat św. Wojciecha Radzim.

 

Źródło:
http://www.parafiadobrodzien.eopolszczyzna.pl/historia/8-biografia-witego-wojciecha

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TS/swieci/s_wojciech_zsp.html#

 

W 1038 roku w czasie załamania się władzy monarszej i tzw. reakcji pogańskiej na ziemie polskie najechał czeski książe Brzetysław, a przez Niemczę przechodziła główna trasa przemarszu czeskich wojsk. Wedle tradycji w drodze powrotnej z Gniezna przewożono tędy relikwie św. Wojciecha. Miały być one przechowywane w kościele (obecnie pod jego wezwaniem), który przebudowany istnieje do dziś.