Historia / Kalendarium

990 – włączenie Niemczy do Państwa Polan przez Mieszka I wzmiankowane w kronice Mnicha Sazawskiego „Nemci perdita est…”

1017 – oblężenie Niemczy przez wojska cesarza Henryka II, co opisał niemiecki biskup Thietmar

1038 – najazd księcia Brzetysława na ziemie polskie. W drodze powrotnej z Gniezna przewożono przez Niemczę relikwie św. Wojciecha i według tradycji przechowywano je w kościele (obecnie pod jego właśnie wezwaniem), który przebudowany istnieje do dziś

1093 – spustoszenie Śląska przez Brzetysława II – „na lewym brzegu Odry od Ryczyna do Głogowa, prócz grodu Niemcza, nie został żaden człowiek…” Kosmas

1137 – spotkanie w Niemczy książąt Bolesława Krzywoustego z Sobiesławem. Odbył się tu chrzest syna Sobiesława (Wacława – późniejszego króla Czech), którego ojcem chrzestnym został książę Władysław

1155 – bulla Hadriana IV zatwierdza posiadłości diecezji wrocławskiej, w tym gród kasztelański Niemczę

1213-1216 – wedle tradycji w Niemczy przebywała śląska księżna św. Jadwiga. Z tym związane jest stosowane później określenie Hedwigsburg (zamek Jadwigi)

1244 – w Niemczy książę Henryk Rogatka podpisuje, w obecności biskupa Tomasza, rycerstwa i duchowieństwa śląskiego, przywilej zapewnianiający środki na budowę wrocławskiej katedry

1282 – w dokumencie księcia Henryka IV pojawia się wójt Niemczy Mikołaj. To pierwsze źródłowe potwierdzenie praw miejskich, które nadano Niemczy już wcześniej

1295 – rozbudowa fortyfikacji miejskich, przebudowa zamku i murów miejskich

1296 – biskup Jan wystawia dokument fundacji kościoła w Niemczy oraz uposażenia plebana i dzwonnika – „niech w tym kościele sakramenty święte przyjmują Polacy z Niemcami wszyscy razem, ale także każdy dla siebie”. Nowemu kościołowi podlega leżący poza murami kościół św. Wojciecha

1311 – początek przynależności Niemczy do księstwa brzeskiego

1318 – pierwsze poświadczenie w Niemczy funkcji wójta ziemskiego, zarządcy okręgu (Weichbild’u)

1322 – książę brzeski Bolesław III Rozrzutny zastawia Niemczę wraz z okręgiem na rzecz księcia świdnickiego Bernarda za ok. 100 kg czystego złota

1331 – Bolko II Mały powstrzymuje w okolicach Niemczy wojska Jana Luksemburskiego, idące na spotkanie z Krzyżakami w celu wspólnego ataku na Władysława Łokietka

1369 – miasta księstwa świdnickiego (także Niemcza) składają hołd cesarzowi Karolowi IV. Pierwsza wzmianka o radzie miejskiej

1392 – śmierć Agnieszki Świdnickiej, po której Niemcza wraca do księstwa brzeskiego

1424 – pierwsza wzmianka o burmistrzu Niemczy, Nickelu Heynczke

1430 – miasto staje się siedzibą Husytów i bazą wypadową licznych wypraw łupieżczych

1434/1435 – zniszczenie zamku i umocnień obronnych przez mieszczan wrocławskich. Początek upadku pozycji miasta w regionie

1455 – potwierdzenie praw miejskich Niemczy oraz nadanie prawa jednej mili przez księżnę Jadwigę Legnicką

1481 – przeniesienie administracji Weichbild’u z Niemczy do Białobrzezia

1500 – wielki pożar miasta

1527 – księstwo brzeskie staje się lennem Habsburgów

1535 – wprowadzenie wyznania luterańskiego w Niemczy

1585 – przebudowa zamku niemczańskiego

1588 – powstaje Bractwo Kurkowe

1625 – epidemia dżumy

lata 30. – czas wojny 30. letniej – liczne zniszczenia, kontrybucje i rabunki Ziemi Niemczańskiej

1633 – zdobycie Niemczy przez wojska cesarskie w wyniku czego miasto zostaje mocno zniszczone

1635 – w Niemczy urodził się Caspar von Lohenstein, słynny poeta barokowy oraz syndyk wrocławski

1642 – odbudowa ratusza ze zniszczeń wojennych

1675 – śmierć ostatniego śląskiego Piasta księcia Jerzego Wilhelma. Księstwo brzeskie przechodzi we władanie Habsburgów

1712-1714 – budowa kościoła katolickiego na terenach zamkowych

1741 – po wojnie prusko-austriackiej Śląsk z Niemczą wchodzi w skład królestwa pruskiego

1744 – w Niemczy stacjonuje garnizon, miasto staje się siedzibą powiatu

1772 – narodziny Gottlieba Schmeidlera słynnego miniaturzysty, który osiadł we Wrocławiu (pochodził z rodziny niemczańskich kupców)

1790 – Niemczę odwiedza Johann Wolfganga von Goethe

1806/1807 – pobyt wojsk bawarskich i wirtemberskich (sprzymierzonych z Napoleonem) w mieście i okolicy

1832 – budowa szkoły ewangelickiej

1846 – budowa szkoły katolickiej

1848 – uruchomienie pierwszej drukarni

1853, 1859 – jedne z najgorszych w skutkach pożary w historii Niemczy

1864 – rozpoczęcie budowy kościoła ewangelickiego św. Piotra i Pawła

1865-66 – budowa nowego ratusza

1869 – naftowe oświetlenie miasta

1877 – otwarcie nowego budynku miejskiego szpitala

1884 – uruchomiono połączenie kolejowe Niemcza-Łagiewniki

1890 – powstaje Towarzystwo Upiększania Miasta (Verschönerungs-Verein, później Berg-Verein)

1893 – zbudowano wieżę widokową na Ostrej Górze (Spitzberg)

1893-94 – powstaje budynek słodowni

1894 – przejazd ostatniego pocztylionu przez Niemczę

1910 – przeniesienie urzędu pocztowego z ratusza do nowego budynku poczty

1916 – rozpoczęto wydawanie Nimptscher-Landsmann-Kalendär

1919, 1921 – emisja pieniędzy zastępczych przez miasto

1921 – rozpoczęcie budowy osiedla domów projektowanego przez Ernsta May’a.

1922 – pierwszy doroczny Konkurs Jeździecki w Niemczy oraz powstanie Towarzystwa Krajoznawczego (Gesellschaft für Heimatkunde)

1926 – oficjalne otwarcie Muzeum Niemczańskiego na zamku (Nimptscher Heimatmuseum)

1930 – budowa nowej wieży widokowej na Ostre Górze

1932 – likwidacja Powiatu Niemczańskiego, Niemcza przestaje być miastem powiatowym

1936 – powstaje schronisko młodzieżowe na miejscu dawnej Górnej Bramy Miejskiej

1939 – organizacja lazaretu dla żołnierzy

1940 – stworzono obóz pracy dla przymusowych robotników

1943 – w Niemczy kręcony jest film ZIRKUS RENZ, występują: Angelika Hauff, René Deltgen, Paul Klingen

1945 – zakończenie II wojny światowej, Niemcza powraca do Państwa Polskiego

1945-47 – wyjazd niemieckich mieszkańców oraz przyjazd przesiedleńców z Kresów oraz różnych części Polski

1948 – likwidacja Muzeum Miejskiego w Niemczy (większość zbiorów przekazano do Muzeum w Ziębicach)

lata 50. – osiedlenie uchodźców z Grecji (do lat 90. stanowili wyróżniająca się społeczność w mieście)

lata 50. i 60. – intensywne badania archeologiczne na terenie miasta i gminy

1960 – otwarto w Niemczy Zasadniczą Szkołę Zawodową

1971 – budowa obwodnicy miejskiej

lata 70. – Niemcza odnosi sukcesy w ogólnokrajowym konkursie Mistrz Gospodarności

1993 – powstaje Ekologiczna Rada Gminy Niemcza oraz założono Towarzystwo Miłośników Niemczy i Ziemi Niemczańskiej

1995 – budowa Oczyszczalni Ścieków i częściowa wymiana sieci kanalizacyjnej

lata 90. – zamknięcie większości zakładów przemysłowych (m.in. BOBO, Techmatrans, Słodownia), co m.in. powoduje załamanie życia gospodarczego Niemczy, a w przeciągu kolejnych lat migrację części młodych mieszkańców oraz wyraźne pogłębienie destrukcji architektoniczno-przestrzennej miasta

1997 – „Powódź 100-lecia” (zalane zostały m.in. niektóre ulice oraz miejski stadion)

2002 – staraniem TMNiZN zostaje wydana monografia NIEMCZA. Wielka historia małego miasta

2006 – w Niemczy powstaje film JASNE BŁĘKITNE OKNA, występują: Beata Kawka, Joanna Brodzik, Jerzy Trela

2010 – zmiana nawierzchni rynku

2012 – rewitalizacja budynku i otoczenia dawnego szpitala miejskiego, w którym otwarto Hotel Niemcza Spa

źródło:
Niemcza. Wielka historia małego miasta, red. M. Młynarska-Kaletynowa, Wrocław 2002
Schölzel Jürgen, Nimptsch in Schlesien 1282-1982. Fundsachen zum Jubiläum, Lippstadt 1982